Καλώς Ορίσατε στο Sott.net
Παρ, 13 Δεκ. 2019
Ο Κόσμος γι'αυτούς που Σκέφτονται

Επιστήμη & Τεχνολογία
Χάρτης

Blackbox

Μυστική συνάντηση 150 επιστημόνων στο Χάρβαρντ για τη δημιουργία ανθρώπινου γονιδιώματος προκαλεί ανησυχίες

DNA Χάρβαρντ
Κεκλεισμένων των θυρών συναντήθηκαν περίπου 150 επιστήμονες στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ των ΗΠΑ, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, προκειμένου να συντονίσουν τις προσπάθειές τους για τη δημιουργία εκ του μηδενός ενός συνθετικού ανθρωπίνου γονιδιώματος μέσα στα επόμενα χρόνια.

Το σχέδιο ήδη εγείρει κρίσιμα ζητήματα βιοηθικής, όπως κατά πόσο ανοίγει ο δρόμος για την μαζική δημιουργία ανθρώπων χωρίς γονείς και με χαρακτηριστικά «κατά παραγγελία» στο απώτερο -και όχι άμεσο- μέλλον.

Η συνάντηση έγινε την περασμένη Τρίτη στη Βοστώνη και διέρρευσε στον Τύπο μετά από μερικές μέρες, σύμφωνα με δημοσιεύματα των «Τάιμς της Νέας Υόρκης» και της «Ουάσιγκτον Ποστ». Από τους συμμετέχοντες επιστήμονες είχε ζητηθεί να μην έλθουν σε επαφή με δημοσιογράφους ή να στείλουν μηνύματα στο Twitter στη διάρκεια της μυστικής συνάντησης.

Όπως το βλέπουν οι ίδιοι οι επιστήμονες που συμμετείχαν, το σχέδιό τους είναι μια προέκταση του αρχικού Προγράμματος Ανθρωπίνου Γονιδιώματος (Human Genome Project-HGP), γι' αυτό η αρχική ονομασία της πρωτοβουλίας τους ήταν HPG2 και μετά άλλαξε σε HPG-Write. Στόχος τους είναι να προχωρήσουν πέρα από την «ανάγνωση» (αλληλούχιση) του γενετικού υλικού του ανθρώπου, στο να «γράψουν» (συνθέσουν) το δικό τους DNA με χημικό τρόπο, όπως παραδέχθηκε ένας από τους διοργανωτές της συνάντησης, ο καθηγητής γενετικής Τζορτζ Τσερτς της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ.

Σχόλιο: Έτοιμοι να κλωνοποιήσουν ανθρώπους ισχυρίζονται κινέζοι επιστήμονες


Blue Planet

Η κυματοειδής κίνηση του γήινου μανδύα αναπτύσσεται σε ρυθμούς ταχύτερους από αυτούς που πίστευαν οι γεωλόγοι

επιφάνεια γης
Την πρώτη παγκόσμια βάση παρατηρήσεων σχετικών με την κίνηση του μανδύα της Γης, του στρώματος πάχους περίπου 3.000 χιλιομέτρων, που βρίσκεται κάτω από τον γήινο φλοιό και πάνω από τον πυρήνα του πλανήτη μας συνέθεσαν επιστήμονες.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο γήινος μανδύας είναι πολύ διαφορετικός από αυτό που προσδοκούσαν οι γεωλόγοι τις τρεις τελευταίες δεκαετίες.

Η ερευνητική ομάδα από το βρετανικό Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ εξέτασε περισσότερες από 2.000 σεισμικές μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε διάφορα σημεία των ωκεανών της Γης με σκοπό να παρατηρήσει τι συμβαίνει κάτω από τον φλοιό της Γης και να κατανοήσει τη χαοτική φύση των δυνάμεων που αναπτύσσονται στον μανδύα: δυνάμεων που προκαλούν την κίνηση του φλοιού πάνω-κάτω σαν το παιδικό παιχνίδι γιο-γιο.

Στην κίνηση αυτή οφείλεται η ίδια η μορφολογία του πλανήτη μας, όπως ο σχηματισμός των ορεινών όγκων, η ηφαιστειακή δραστηριότητα και η σεισμική δραστηριότητα σε τοποθεσίες που βρίσκονται πάνω από τεκτονικές πλάκες.

Η κυματοειδής κίνηση του μανδύα αναπτύσσεται σε ρυθμούς ταχύτερους από αυτούς που πίστευαν οι γεωλόγοι. Τα ευρήματα της μελέτης που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Nature Geoscience, έχουν αντίκτυπο σε διάφορους κλάδους και επιστημονικές κατευθύνσεις, όπως είναι η μελέτη της ωκεάνιας κυκλοφορίας και η κατανόηση της κλιματικής αλλαγής.

Better Earth

Νέα ανακάλυψη για την ατμόσφαιρα της Γης: Δεν ήταν τόσο πυκνή όσο πιστεύαμε

Η έως τώρα πεποίθηση ότι, στα νιάτα της, η Γη είχε πυκνότερη ατμόσφαιρα, αποδεικνύεται λανθασμένη. Επιστήμονες από τις ΗΠΑ και την Αυστραλία μελέτησαν φυσαλίδες αέρα παγιδευμένες σε πετρώματα ηλικίας 2.7 δισεκατομμυρίων ετών και συμπέραναν ότι εκείνη την εποχή ο αέρας ασκούσε το πολύ το ήμισυ της πίεσης που ασκεί σήμερα η ατμόσφαιρα πάνω στην επιφάνεια του πλανήτη μας.
πετρώματα
© Roger Buick/University of Washington
Ορισμένα από τα πετρώματα στα οποία κρύβονταν τα πολύτιμα και άγνωστα μέχρι σήμερα ατμοσφαιρικά μυστικά της Γης.
Τη νέα μελέτη πραγματοποίησαν ερευνητές του πανεπιστημίου Ουάσιγκτον στις ΗΠΑ και του πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας, με επικεφαλής και έκαναν τη σχετική δημοσίευση στην επιθεώρηση Nature Geoscience. Οι εκτιμήσεις των ερευνητών βασίζονται στην χρησιμοποίηση ως «παλαιοβαρομέτρου» των φυσαλίδων αέρα που παγιδεύθηκαν σε στερεοποιημένη βασαλτική λάβα στην περιοχή Πιλμπάρα της δυτικής Αυστραλίας. Με τον τρόπο αυτό, υπολογίσθηκε το βάρος, άρα και η πίεση, της ατμόσφαιρας πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Όλες οι μετρήσεις δείχνουν ότι η πίεση ήταν το 25% έως 50% της σημερινής, λίγο μεγαλύτερη από αυτήν πάνω από το όρος Έβερεστ.

Τα νέα ευρήματα ανατρέπουν την ευρέως αποδεκτή πεποίθηση πως η νεαρή Γη είχε πυκνότερη ατμόσφαιρα από ό,τι τώρα. Αυτή η ανακάλυψη οδηγεί επίσης σε νέες εκτιμήσεις για το ποιά και πόσα αέρια υπήρχαν στην αρχαία ατμόσφαιρα και πώς το κλίμα και η βιολογία τότε αλληλοεπηρέαζαν τον πλανήτη μας.

Bulb

Νευροεπιστήμονες δημιούργησαν χάρτη που δείχνει πώς αντιστοιχεί στον εγκέφαλο το λεξιλόγιό μας

λέξεις στον εγκέφαλο
© Alex Huth, UC Berkeley
Ο χάρτης που προβάλλει με έντονα χρώματα και σε πολλαπλές διαστάσεις πώς οργανώνεται η γλώσσα στις περιοχές του εγκεφάλου
Ένα από τα σημαντικότερα βήματα για την κατανόηση του εξαιρετικά περίπλοκου τρόπου με τον οποίο διαχειρίζεται τη σημασία των λέξεων και οργανώνει την γλώσσα ο εγκέφαλος μας έκαναν πρόσφατα επιστήμονες του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στο Μπέρκλεϊ των ΗΠΑ. Το πείραμα πραγματοποιήθηκε με ακροατές που άκουγαν αφηγήσεις συγκεκριμένου περιεχομένου.

Μετά από χαρτογράφηση τεχνολογίας fMRI, που κατέγραψε τη ροή του αίματος και τη δραστηριότητα των νεύρων στον εγκέφαλο, κατέληξαν να συνθέσουν αυτό που σε απλουστευμένη προσέγγιση θα έλεγε κανείς «σημασιολογικό χάρτη». Αποκαλύπτεται έτσι ο τρόπος που ανταποκρίνεται ο εγκέφαλος στην σημασία των λέξεων. Αν και η διαδρομή έως τη μελλοντική ολοκλήρωση του εγχειρήματος αναμένεται να είναι μεγάλη, ήδη η αξία του έχει γίνει φανερή.

Μετά τη χαρτογράφηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας, ο χάρτης προβάλλεται με έντονα χρώματα και σε πολλαπλές διαστάσεις στις περιοχές του εγκεφάλου που οργανώνουν τη γλώσσα. Ενα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα που περιγράφει το μέγεθος της επιτυχίας είναι η δυνατότητα να εντοπίζονται οι περιοχές που ανταποκρίνονται στο άκουσμα λέξεων με παρόμοια σημασία.

Galaxy

Το Σύμπαν διαστέλλεται πιο γρήγορα από ό,τι πιστεύαμε;

σύμπαν

H ταχύτητα με την οποία οι γαλαξίες απομακρύνονται μεταξύ τους δείχνει να αυξάνεται πιο γρήγορα από ό,τι είχε εκτιμηθεί
Αν οι τελευταίες παρατηρήσεις επιβεβαιωθούν από ανεξάρτητους ερευνητές, οι κοσμολόγοι θα πρέπει να επιστρέψουν στα θρανία: η ακριβέστερη μέχρι σήμερα μέτρηση του ρυθμού διαστολής του Σύμπαντος δίνει μια τιμή που δείχνει ασύμβατη με τις προβλέψεις.

Το Σύμπαν δείχνει να διαστέλλεται 8% ταχύτερα από το αναμενόμενο αναφέρει η ομάδα του Άνταμ Ρις στο Πανεπιστήμιο της Βαλτιμόρης στο Μέριλαντ.

«Νομίζω πως υπάρχει κάτι που δεν κατανοούμε στο κοσμολογικό μοντέλο» σχολιάζει ο ερευνητής στο δικτυακό τόπο του Nature.

Η μελέτη έχει υποβληθεί για δημοσίευση σε επιστημονική επιθεώρηση και είναι διαθέσιμη στην υπηρεσία προδημοσίευσης arXiv.

To 1998, o Ρις και άλλοι επιστήμονες ανακάλυψαν έκπληκτοι ότι η διαστολή του Σύμπαντος επιταχύνεται, αντί να επιβραδύνεται λόγω της βαρύτητας όπως πίστευαν οι περισσότεροι μέχρι τότε.

Η επιτάχυνση πιστεύεται ευρέως ότι οφείλεται στη «σκοτεινή ενέργεια», μια δύναμη άγνωστης προέλευσης που δρα αντίθετα από τη βαρύτητα και κάνει τους γαλαξίες να απομακρύνονται μεταξύ τους με όλο και μεγαλύτερη ταχύτητα.

Η ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος σε οποιαδήποτε φάση της εξέλιξής του είναι δυνατό να εκτιμηθεί έμμεσα από τη λεγόμενη μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου, ή CΜΒ, το απόφωτο μιας λάμψης που γέμισε τα πάντα όταν το Σύμπαν είχε ηλικία περίπου 380.000 ετών. Τα φωτόνια αυτής της λάμψης γεμίζουν ακόμα και σήμερα τον ουρανό στο φάσμα των μικροκυμάτων.

Σχόλιο: Το Σύμπαν μας είναι ένα ολόγραμμα;

Αστροφυσικοί δημιούργησαν τον πιο λεπτομερή χάρτη του σύμπαντος


Battery

Κυματική ενέργεια: Η νέα τεχνολογία που υπόσχεται θαύματα αλλά απειλεί τον θαλάσσιο κόσμο

Κυματική ενέργεια

Η αδιάλειπτη κίνηση των υδάτων του ωκεανού σημαίνει ότι, δυνητικά τουλάχιστον, η κυματική ενέργεια θα μπορούσε να είναι αποδοτικότερη από την ηλιακή ή την αιολική ενέργεια που « υποφέρουν » από τη διαλείπουσα φύση της παραγωγής τους
H κυματική ενέργεια αυτή τη στιγμή θεωρείται ως μια αναξιόπιστη τεχνολογία ανανεώσιμης ενέργειας με υψηλό κόστος ηλεκτροπαραγωγής και τεχνική αδυναμία κάλυψης ενεργειακών αναγκών σε μεγάλη κλίμακα.

Την κατάσταση αυτή φιλοδοξεί να αλλάξει η σουηδική εταιρεία με έναν σημειακό απορροφητή, κοινώς έναν σημαντήρα (buoy), που επιτυγχάνει εντυπωσιακά υψηλή αποδοτικότητα.

Ένας μόνο σημαντήρας έχει ισχύ 250 Κιλοβάτ μπορεί να παραγάγει ηλεκτρική ενέργεια επαρκή για την ηλεκτροδότηση 200 νοικοκυριών, οπότε οι δυνατότητες ενός ολόκληρου πάρκου είναι προφανείς.

Με πλάτος επτά μέτρα, ο σημειακός απορροφητής της CorPower είναι μικρότερος συγκριτικά με αντίστοιχες συσκευές.

Η τεχνολογία διακρίνεται σε τρία μέρη: ένα συρματόσχοινο πρόσδεσης που διατηρεί τον σημαντήρα σταθερό σε όρθια. Μια συσκευή με την ονομασία WaveSpring που ελέγχει την ταλάντωση του σημαντήρα όταν τον κινούν τα κύματα. Τέλος, έναν μηχανισμό μετάδοσης κίνησης που μετατρέπει την κινητική ενέργεια των κυμάτων σε ηλεκτρική ενέργεια.

Σχόλιο: Κοινές περιβαλλοντικές ανησυχίες που σχετίζονται με την εξέλιξη της θαλάσσιας ενέργειας περιλαμβάνουν:
  • Ο κίνδυνος να πληγούν από παλιρροϊκό πτερύγια τα θαλάσσια θηλαστικά και ψάρια
  • Οι επιπτώσεις των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων και του υποθαλάσσιου θορύβου που εκπέμπεται από τη λειτουργία των θαλάσσιων συσκευών ενέργειας
  • Η φυσική παρουσία των έργων θαλάσσιας ενέργειας και η λειτουργία τους μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά των θαλάσσιων θηλαστικών, ψαριών, και θαλασσοπουλιών



HAL9000

Τεχνητή νοημοσύνη έκλεβε τους πελάτες τράπεζας

HAL 9000

Όπως ο υπολογιστής HAL 9000 στο « 2001: Οδύσσεις του Διαστήματος », η τεχνητή νοημοσύνη DELIA έκανε τη δουλειά της υπερβολικά καλά
Το περιστατικό είναι πιθανότατα πρωτοφανές στα χρονικά της τραπεζικής και της επιστήμης υπολογιστών: σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που είχε αναλάβει να βοηθά τραπεζικούς πελάτες να αποφεύγουν τα περιττά έξοδα συνελήφθη να υπεξαιρεί χρήματα από τους λογαριασμούς τους.

Οι δημιουργοί του αλγόριθμου, πάντως, διαβεβαιώνουν ότι «σκόπευε να τα επιστρέψει».

Όπως αποκαλύπτει το περιοδικό Science, η υπόθεση αφορά πελάτες της τράπεζας Sandhill Community Credit Union στο Πάλο Άλτο της Καλιφόρνια, η οποία δέχτηκε να δοκιμάσει ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύχθηκε από τη Google και το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.

Ο αλγόριθμος, με την ονομασία DELIA (Deep Learning Interface for Accounting), ήταν σχεδιασμένο να παρακολουθεί τις κινήσεις και τα υπόλοιπα τραπεζικών λογαριασμών και να βοηθά τους πελάτες να αποφεύγουν την πληρωμή λογαριασμών με υπερανάληψη.

Χρησιμοποιώντας αλγόριθμους «μηχανικής μάθησης», το πρόγραμμα ανέλυε όλες τις συναλλαγές του πελάτη, από τις αναλήψεις σε ATM μέχρι την πληρωμή μηνιαίων λογαριασμών και τις αγορές με χρεωστικές κάρτες.

Όταν έκρινε ότι το υπόλοιπο ενός λογαριασμού ήταν χαμηλό, και ο πελάτης κινδύνευε να χρεωθεί με το τέλος υπερανάληψης αν προχωρούσε σε πληρωμές μέσω του λογαριασμού αυτού, το λογισμικό αντλούσε χρήματα από άλλο λογαριασμό του πελάτη ώστε να υπάρχει επαρκές απόθεμα.

Η DELIA, όμως, αποδείχθηκε πιο έξυπνη από ό,τι είχαν φανταστεί οι δημιουργοί της. Το πρόγραμμα βοηθούσε μεν τους πελάτες να μην ξεπερνούν το όριο ανάληψης, συνελήφθη όμως να υπεξαιρεί χρήματα από τους λογαριασμούς.

Σχόλιο: Ακόμα μια τεχνητή νοημοσύνη που εξελίχθηκε διαφορετικά απ' ότι είχε σχεδιαστεί από τους δημιουργούς της.


Jupiter

Ουράνιο σώμα συγκρούστηκε με τον πλανήτη Δία


Η λάμψη της πρόσκρουσης όπως καταγράφηκε από ερασιτέχνη αστρονόμο στην Αυστρία (Εικόνα, βίντεο: Gerrit Kernbauer)


Άρπα την, Δία! Ο μεγαλύτερος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος χτυπήθηκε πριν από μερικές μέρες από κομήτη ή αστεροειδή, αποκαλύπτουν εικόνες που τραβήχτηκαν με ερασιτεχνικά τηλεσκόπια.

Στις 17 Μαρτίου, ο ερασιτέχνης αστρονόμος Γκέριτ Κέρνμπαουερ στο Μέντλινγκ νότια της Βιέννης βιντεοσκόπησε τον Δία με ένα τηλεσκόπιο διαμέτρου 20 εκατοστών. Δεν παρατήρησε τίποτα το ασυνήθιστο παρά δέκα μέρες αργότερα, όταν άρχισε να επεξεργάζεται τις εικόνες στον υπολογιστή του.

Παρατήρησε τότε μια λάμψη που διήρκεσε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο και είχε μέγεθος ολόκληρης ηπείρου.

Μερικές μέρες αργότερα, η ίδια λάμψη εμφανίστηκε σε εικόνες που είχε τραβήξει την ίδια ώρα ο ερασιτέχνης αστρονόμος Τζον ΜακΚίον κοντά στο Δουβλίνο.

Σχόλιο: Η αύξηση ουράνιων σωμάτων που εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης θα πρέπει να μας ανησυχήσει αφού υπάρχει το ενδεχόμενο να έχουμε την ίδια μοίρα με τον Δία στο εγγύς μέλλον.


Moon

Οι πόλοι του φεγγαριού δεν ήταν κάποτε στη σημερινή θέση τους

moon movement
© James Keane, U of Arizona
Η Σελήνη δεν έδειχνε στη Γη πάντα το ίδιο «πρόσωπο». Ο άξονας περιστροφής της έχει μετακινηθεί κατά τουλάχιστον έξι μοίρες πριν από περίπου τρία δισεκατομμύρια χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι οι πόλοι του φεγγαριού δεν ήταν στη σημερινή θέση τους, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική έρευνα.

Η υπόγεια διεργασία

Ερευνητές, με επικεφαλής τον Μάθιου Ζίγκλερ του Ινστιτούτου Πλανητικής Επιστήμης στην Αριζόνα μελετώντας παλαιότερα στοιχεία δορυφόρων της NASA σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, ανακάλυψαν ότι αυτή η δραματική μετακίνηση έχει αφήσει ακόμη τα ίχνη της στον δορυφόρο μας.

Η αιτία για την κλίση του άξονα και την μετατόπιση των πόλων πιστεύεται ότι είναι η αρχαία γεωλογική και ηφαιστειακή δραστηριότητα κάτω από τη μεγαλύτερη σεληνιακή θάλασσα, τον «Ωκεανό των Καταιγίδων», που βρίσκεται στη φωτεινή πλευρά του δορυφόρου μας (και όπου σχηματίζεται η ψευδαίσθηση ενός ανθρώπινου προσώπου). Η μετακίνηση των έξι μοιρών ή περίπου 200 χιλιομέτρων δεν έγινε απότομα, αλλά αργά, σε διάστημα περίπου ενός δισεκατομμυρίου ετών.

Palette

Η επιστήμη αποδεικνύει αυτό που γνώριζαν για αιώνες οι κατασκευαστές βιολιών

βιολί

Φαίνεται μόνο σαν ένα διάφανο φιλμ στην επιφάνειά του, όμως το βερνίκι που εφαρμόζεται στο ξύλο επηρεάζει τον τελικό ήχο του βιολιού
Οσοι ισχυρίζονται ότι η παραμικρή λεπτομέρεια στην κατασκευή ενός βιολιού παίζει ρόλο στον ήχο που τελικά αυτό παράγει, δικαιώνονται. Ομάδα ερευνητών από την Ελβετία διαπίστωσε ότι το βερνίκι δεν προσφέρει απλώς προστασία στο ξύλο από το οποίο είναι φτιαγμένο το μουσικό όργανο αλλά επηρεάζει και τον ήχο του. Αυτό γιατί επηρεάζει την απορρόφηση των δονήσεων και των παλμών από το ξύλο με αποτέλεσμα να διαμορφώνει με καθοριστικό τρόπο την τελική ποιότητα του ήχου.

Πειράματα με ξύλο ελάτης

Το ηχείο πολλών βιολιών - και το ίδιο ισχύει για τις κιθάρες, τα μαντολίνα και τα άλλα μουσικά όργανα της ίδιας «οικογένειας» - κατασκευάζεται από ξύλο ελάτης στο οποίο στη συνέχεια εφαρμόζεται βερνίκι ώστε να του παρέχει προστασία από την υγρασία και τη φθορά του χρόνου. Οι περισσότεροι κατασκευαστές βιολιών χρησιμοποιούν δικά τους βερνίκια και μάλιστα έχουν τη δική τους μέθοδο για να «βερνικώνουν» το μουσικό όργανο μόλις ολοκληρωθεί η κατασκευή του. Το βερνίκι εφαρμόζεται σε υγρή μορφή και στη συνέχεια αφήνεται να στεγνώσει για να σχηματίσει ένα συμπαγές διάφανο φιλμ στην επιφάνειά του. Η Μαριάν Τζιλάνι και οι συνάδελφοί της από τα Ελβετικά Ομοσπονδιακά Εργαστήρια Επιστήμης και Τεχνολογίας των Υλικών θέλησαν να διερευνήσουν αν και πώς αυτή η διαδικασία επηρεάζει τις δονητικές ιδιότητες του ξύλου και άρα και τον ήχο που παράγει το ηχείο ενός βιολιού.