Καλώς Ορίσατε στο Sott.net
Δευ, 19 Αυγ. 2019
Ο Κόσμος γι'αυτούς που Σκέφτονται

Επιστήμη & Τεχνολογία
Χάρτης

Bug

Τα μυρμήγκια κουβαλούν τους τραυματίες τους πίσω στη βάση τους μετά από κάθε μάχη

μυρμήγκια
Δεν φροντίζουν μόνο οι άνθρωποι να μαζέψουν τους τραυματίες τους από το πεδίο της μάχης, αλλά και τα μυρμήγκια, που μεταφέρουν τους πληγωμένους «στρατιώτες» τους πίσω στη βάση τους. Είναι η πρώτη φορά που διαπιστώνεται κάτι τέτοιο σε έντομα.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν αυτή τη μοναδική και ασυνήθιστα ανθρώπινη συμπεριφορά σε μεγάλα μαύρα αφρικανικά μυρμήγκια που συχνά διεξάγουν επικές μάχες με τερμίτες. Πρόκειται για το είδος Matabele (Megaponera analis) που ζει στην υποσαχάρια Αφρική και φθάνει σε μήκος τα δύο εκατοστά. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον γερμανό εντομολόγο Έρικ Φρανκ του Πανεπιστημίου του Βίρτσμπουργκ, που έκαναν τις παρατηρήσεις τους με υπέρυθρες κάμερες στο Εθνικό Πάρκο Κομόε της Ακτής Ελεφαντοστού και τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Science Advances", δήλωσαν ότι αν και αυτή η συμπεριφορά ξενίζει για κοινωνικά έντομα που συνήθως αντιμετωπίζουν τα άτομα ως αναλώσιμα, μπορεί να εξηγηθεί.

«Δεν πρόκειται για αλτρουιστική συμπεριφορά. Τα μυρμήγκια δεν βοηθούν τους τραυματισμένους από την καλή τους καρδιά, αλλά επειδή υπάρχει ένα ξεκάθαρο όφελος για όλη την αποικία τους. Τα τραυματισμένα μυρμήγκια στο μέλλον θα συμμετάσχουν ξανά στις επιδρομές τους και θα παραμείνουν λειτουργικά μέλη της κοινωνίας τους. Το καλό για το άτομο, η σωτηρία του τραυματία, είναι επίσης το καλό για την αποικία», δήλωσε ο Φρανκ. Δύο έως τέσσερις φορές κάθε μέρα, τα μυρμήγκια Matabele στέλνουν μεμονωμένους ανιχνευτές για να βρουν τις φωλιές των τερμιτών. Όταν τις βρουν, ένας στρατός 200 έως 500 μυρμηγκιών ξεκινά σε φάλαγγα που φθάνει τα 50 μέτρα, για να κάνει επιδρομή και να σκοτώσει τερμίτες.

Σχόλιο: Τα μυρμήγκια αυτόθεραπεύονται πίνοντας οξυζενέ για να απαλλαγούν από μυκητιάσεις


Ice Cube

Νέα επιστημονική θεωρία για το λόγο που η Γη μπαινοβγαίνει στην κατάψυξη

γη κατάψυξη

Όταν υποχωρούν οι παγετώνες, η ζωή στον πλανήτη μας ανθεί. Διάφορα μαθηματικά μοντέλα έχουν προσπαθήσει να εξηγήσουν το γεγονός, όμως κανένα δεν έχει δώσει κατηγορηματική απάντηση
Δεκαετίες τώρα, ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που βασανίζουν τους ειδικούς που μελετούν το κλίμα της Γης έχει να κάνει με το πότε ακριβώς ο πλανήτης «βγαίνει από την κατάψυξη» και εισέρχεται σε θερμές περιόδους, όπως αυτήν που διανύουμε τα τελευταία 11.000 χρόνια, ευνοώντας την άνθηση και την εξάπλωση της ζωής και του ανθρώπινου πολιτισμού.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι, ενώ για το μεγαλύτερο μέρος της Εποχής των Παγετώνων -που ξεκίνησε πριν από 2,6 εκατομμύρια χρόνια και συνεχίζεται σήμερα- η Γη φαίνεται να βγαίνει από περιόδους με παγετώνες σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, εδώ και ένα εκατομμύριο χρόνια οι κύκλοι αυτής της περιοδικότητας έχουν παραταθεί.

Διάφορα μαθηματικά μοντέλα έχουν προσπαθήσει να εξηγήσουν το γεγονός, όμως κανένα δεν έχει δώσει κατηγορηματική απάντηση, ενώ όλα τους εμπλέκουν πολύπλοκες παραμέτρους περιπλέκοντας τα πράγματα ακόμη περισσότερο. Τώρα, μια διεθνής ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τον Χρόνη Τζεδάκη, καθηγητή στο University College του Λονδίνου, προσφέρει για πρώτη φορά μια ικανοποιητική λύση: Έναν απλό κανόνα, ο οποίος μπορεί να προβλέψει με απόλυτη ακρίβεια όλες τις εναλλαγές παγετωδών και θερμών περιόδων του πλανήτη, συμπεριλαμβάνοντας την αλλαγή στην περιοδικότητα και ένταση των κύκλων.

Σχόλιο: Έρχεται νέα εποχή των παγετώνων

Είμαστε στα πρόθυρα μιας νέας εποχής των παγετώνων λόγω κλιματικής αλλαγής


Pi

Στα γενέθλια του το π απέκτησε ακόμα 9 τρισεκατομμύρια ψηφία

το πι

Τα δεκαδικά ψηφία του π συνεχίζονται επ' άπειρον
Το νέο ρεκόρ ήρθε πάνω στην ώρα για τον εορτασμό της διεθνούς «Ημέρας π» στις 14 Μαρτίου: χομπίστας των μαθηματικών κατάφερε να υπολογίσει ακόμα 9 τρισεκατομμύρια ψηφία της διάσημης μαθηματικής σταθεράς.

Το αρχείο που περιλαμβάνει ολόκληρο τον τερατώδη αριθμό συνολικά 22,5 τρισεκατομμύριο ψηφία, έχει μέγεθος 9 terabyte. Για την εκτύπωσή του εκτιμάται ότι θα χρειάζονταν μερικά εκατομμύρια βιβλία των 1.000 σελίδων το καθένα.

Το π είναι έννοια που ξεκίνησε από τη γεωμετρία, καθώς ορίζεται ως η αναλογία ανάμεσα στην περιφέρεια και την διάμετρο ενός κύκλου. Όμως ο ίδιος αριθμός περιέργως εμφανίζεται σε πολλούς «άσχετους» κλάδους της επιστήμης, από την κοσμολογία και τον ηλεκτρομαγνητισμό μέχρι τις πιθανότητες, τροφοδοτώντας μια ολόκληρη συζήτηση για τη σχέση των μαθηματικών με την φύση του Σύμπαντος.

Πέρα από τις εμφανίσεις του σε μια πληθώρα βασικών εξισώσεων, ένα άλλο χαρακτηριστικό του π είναι ότι πρόκειται για άρρητο αριθμό: τα ψηφία του συνεχίζονταν επ' άπειρον με χωρίς να επαναλαμβάνονται ποτέ.

Newspaper

Η Apple διακόπτει προσωρινά την αγορά κοβαλτίου από το Κονγκό λόγω της βάναυσης εκμετάλλευσης παιδιών

Καταγγελίες για τη στρατολόγηση παιδιών μέχρι και επτά χρονών στη βιομηχανία εξόρυξης κοβαλτίου αναγκάζουν τον τεχνολογικό κολοσσό να αλλάξει την πολιτική του
κόνγκο
H Apple ανακοίνωσε πως αναστέλλει προσωρινά την αγορά κοβαλτίου που εξορύσσεται με το χέρι από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, λιγότερο από μία εβδομάδα μετά τη δημοσιοποίηση ενός ρεπορτάζ του Sky News που καταγράφει τη σκλαβοποίηση, τη βάναυση εκμετάλλευση και τη στρατολόγηση παιδιών στην βιομηχανία εξόρυξης κοβαλτίου στη χώρα.

Ως γνωστόν, το κοβάλτιο είναι ένα από τα πολυτιμότερα ορυκτά στον κόσμο και θεωρείται απαραίτητο στη βιομηχανία της τεχνολογίας για τη λειτουργία των επαναφορτιζόμενων μπαταριών λιθίου που χρησιμοποιούνται στα κινητά τηλέφωνα, τους υπολογιστές και τις μπαταρίες αυτοκινήτων. Τα μεγαλύτερα κοιτάσματα κοβαλτίου βρίσκονται στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό - μια από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου.

Δεκάδες αναφορές οργανισμών και μη κυβερνητικών οργανώσεων υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι μεγάλοι τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Apple, η Sony και η Samsung χρησιμοποιούν ποσότητες κοβαλτίου που προέρχονται από τα λεγόμενα «παραδοσιακά» ορυχεία της χώρας (σ.σ. μικρά, μη αυτοματοποιημένα μεταλλεία όπου οι εργαζόμενοι χρησιμοποιούν μόνο τα πιο βασικά εργαλεία) - όπου τηρούνται μόνο στοιχειώδεις (ή και καθόλου) κανονισμοί εργασίας.

Σχόλιο: Η αναστολή είναι προσωρινή, και αυτή η τακτική υπάρχει εδώ και χρόνια και από πολλές εταιρίες. Δυστυχώς δεν πιστεύουμε ότι κάτι θα αλλάξει ουσιαστικά για αυτά τα παιδιά.

Η σκοτεινή πλευρά της τεχνολογικής βιομηχανίας


Gem

Τα νέα «ανθρωπογενή ορυκτά» της Ανθρωπόκαινους Εποχής

ανθρωπογενή ορυκτά

Οι κρύσταλλοι « Simonkolleite » είναι ενα διάσημο ανθρωπογενές ορυκτό
Η παρούσα γεωλογική εποχή του πλανήτη Γη είναι πολύ διαφορετική από όλες τις προηγούμενες επειδή τα βασικά χαρακτηριστικά της δεν καθορίζονται τόσο από τη φύση όσο από την πρωτοφανή παρεμβατικότητα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και γι' αυτό, όλο και πιο συχνά, περιγράφεται από τους ειδικούς ως «Ανθρωπόκαινος», δηλαδή η νέα γεωλογική εποχή του ανθρώπου.

Υπέρ της ριζοσπαστικής άποψης ότι, εξαιτίας του ανθρώπου, η βιόσφαιρα και η γεώσφαιρα έχουν εισέλθει αμετάκλητα σε μια νέα εποχή συνηγορούν πλήθος μαρτυρίες: βιολογικές, τεχνολογικές, περιβαλλοντολογικές, μετεωρολογικές και, πιο πρόσφατα, γεωλογικές.

Πράγματι, στο τελευταίο τεύχος του γεωλογικού περιοδικού «American Mineralogist», δημοσιεύτηκε ένα εκτενές άρθρο όπου ανακοινώνεται ότι μια ομάδα εκλεκτών γεωλόγων υπό τη διεύθυνση του Robert Hazen κατάφερε, πρώτη φορά, να εντοπίσει στη φύση και να αναλύσει στο εργαστήριο 208 είδη ορυκτών, τα οποία προήλθαν και υπάρχουν χάρη στις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Σχόλιο: Υπό έρευνα η νέα γεωλογική εποχή, η Ανθρωπόκαινος


Info

Οι ελέφαντες κοιμούνται πολύ λίγο και όρθιοι

ελέφαντες
Λέμε ότι κάποιος έχει μνήμη ελέφαντα, αλλά θα πρέπει επίσης να λέμε ότι έχει αϋπνία ελέφαντα. Οι αφρικανικοί ελέφαντες που ζουν ελεύθεροι στη φύση κοιμούνται κατά μέσο όρο μόνο δύο ώρες τη μέρα, λιγότερο από κάθε άλλο θηλαστικό ζώο της ξηράς. Συχνά περνάνε σχεδόν δύο μέρες χωρίς να κοιμηθούν καθόλου, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του λιγοστού ύπνου τους τον περνούν στα όρθια, αποκαλύπτει η πρώτη έρευνα του είδους της.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Πολ Μάνγκερ της Σχολής Ανατομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Γουιτγουότερσραντ της Νότιας Αφρική, αναφέρουν στην επιθεώρηση PLoS One, παρακολούθησαν συνεχώς επί 35 μέρες δύο θηλυκούς ελέφαντες στη Μποτσουάνα.

Οι επιστήμονες είχαν προηγουμένως εμφυτεύσει στην προβοσκίδα του κάθε ελέφαντα μια συσκευή καταγραφής της δραστηριότητάς του, ενώ του είχαν περάσει και ένα κολάρο με GPS και γυροσκόπιο, ώστε να παρακολουθούν πότε ξάπλωνε.

Οι αφρικανικοί ελέφαντες είναι τα μεγαλύτερα ζώα της ξηράς. Αν και υπάρχουν στοιχεία ότι εν γένει τα μεγαλύτερα θηλαστικά κοιμούνται λιγότερο συγκριτικά με τα μικρότερα, οι βιολόγοι ξαφνιάστηκαν με την απρόσμενα μικρή διάρκεια του ύπνου του ελέφαντα, ο οποίος μάλιστα συνήθως κοιμάται όρθιος και όχι ξαπλωμένος (μόνο το 17% του χρόνου του ύπνου του είναι ξάπλα). Συνήθως ο ύπνος τον παίρνει μεταξύ 2 το βράδυ και 6 τα χαράματα.

Network

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν τι κάνει ένα άρθρο "viral"

άρθρο viral
Μερικά «τυχερά» άρθρα αποκτούν τη δική τους ζωή μετά τη δημοσίευσή τους. Αντί να θάβονται μέσα στον καταιγισμό των πληροφοριών, εξαπλώνονται από χρήστη σε χρήστη σε χρόνο ρεκόρ στο διαδίκτυο σαν κολλητικός ιός, δηλαδή γίνονται "viral", όπως είναι ο διεθνής νεολογισμός.

Μπορεί όμως άραγε να προβλεφθεί ποια άρθρα θα γίνουν τόσο δημοφιλή μεταξύ των αναγνωστών και θα μοιρασθούν μέσω του Facebook, του Twitter και του e-mail; Ναι, απαντούν για πρώτη φορά Αμερικανοί επιστήμονες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι εντόπισαν στον ανθρώπινο εγκέφαλο ένα διακριτό «αποτύπωμα», που υποδηλώνει ότι ένα άρθρο προορίζεται να κάνει θραύση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και γενικότερα στο Ίντερνετ.

Οι ερευνητές του Εργαστηρίου Νευροεπιστήμης της Σχολής Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, με επικεφαλής τις Έμιλι Φαλκ και Κριστίν Σολτς, που έκαναν δύο σχετικές δημοσιεύσεις -μία στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS) και μία στο περιοδικό ψυχολογίας "Psychological Science"- μελέτησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα σε 80 νέους 18 έως 24 ετών, που κλήθηκαν να διαβάσουν τα ίδια άρθρα των «Τάιμς της Νέας Υόρκης», τα οποία αφορούσαν θέματα υγείας.

Η εγκεφαλική μελέτη με την τεχνική της λειτουργικής μαγνητικής απεικόνισης (fMRI) αποκάλυψε ένα «ίχνος»», με βάση το οποίο μπορεί να προβλεφθεί αν ένας χρήστης θα θελήσει να μοιρασθεί το άρθρο με άλλους. Το «σήμα» αυτό αντανακλά το πόσο πολύτιμη φαίνεται μια πληροφορία στον αναγνώστη και πόσο πολύτιμη θεωρεί ότι θα είναι επίσης για την κοινωνία.

Butterfly

Οι μέλισσες που παίζουν ποδόσφαιρο

μέλισσες ποδόσφαιρο

Κι όμως επιστήμονες τις έμαθαν να παίζουν ποδόσφαιρο
Άλλο ένα από τα απίστευτα και όμως αληθινά της επιστήμης. Βρετανοί ερευνητές έμαθαν σε μέλισσες να παίζουν ποδόσφαιρο και να βάζουν γκολ. Και επιπλέον, διαπίστωσαν ότι τα έντομα ήσαν τόσο έξυπνα που, βλέποντας τα άλλα να παίζουν μπάλα, καταλάβαιναν γρήγορα κι εκείνα τι έπρεπε να κάνουν.

Αν και οι μέλισσες δεν έκαναν ασφαλώς με την μικροσκοπική μπάλα επίδειξη αλά...Λιονέλ Μέσι, παρόλα αυτά απέδειξαν για μια ακόμη φορά πόσο έξυπνες και κοινωνικές είναι, κάτι που έχει φανεί από πληθώρα προηγούμενων πειραμάτων.

Μολονότι ο εγκέφαλος των μελισσών είναι πολύ μικρός σε σχέση με τον εγκέφαλο των θηλαστικών, αποδεικνύεται χωρίς αμφιβολία μετά και από το νέο πείραμα, ότι τα εν λόγω έντομα είναι ικανά για μια πολύ πιο πολύπλοκη μάθηση από ό,τι είχαν φανταστεί οι επιστήμονες έως τώρα.

Οι ερευνητές της Σχολής Βιολογικών και Χημικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Queen Mary του Λονδίνου, με επικεφαλής τον συμπεριφοριστή οικολόγο Όλι Λουκόλα, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science», πειραματίσθηκαν στο εργαστήριό τους με μέλισσες βομβίνους (μπάμπουρες).

Πάνω σε μια πλατφόρμα (το «γήπεδο») υπήρχε ένα πλαστικό σφαιρίδιο (η μπάλα), που οι μέλισσες έπρεπε να πιάσουν με τα πόδια τους και να τη σπρώξουν μέσα σε μια τρύπα (το «τέρμα»). Όποια το κατάφερνε, έπαιρνε ένα γλυκό για ανταμοιβή!

Σχόλιο: Πανέξυπνες οι μέλισσες, δείχνουν πειράματα

Οι μέλισσες χάνονται, η αγροτική παραγωγή και το οικοσύστημα απειλούνται


Blue Planet

Για την ανακάλυψη των 7 νέων πλανητών «όπως τη Γη»

7 πλανήτες
© NASA
Oχι ένας, ούτε δύο, ούτε τρεις, αλλά επτά μικροί εξωπλανήτες, οι οποίοι έχουν μεγάλες ομοιότητες με τη Γη, ανακαλύφθηκαν γύρω από ένα σχετικά κοντινό και αχνό άστρο σε απόσταση περίπου 40 ετών φωτός, στον Αστερισμό του Υδροχόου.

Τουλάχιστον τρεις από αυτούς τους εξωπλανήτες μπορεί να διαθέτουν ωκεανούς νερού στην επιφάνειά τους, συνεπώς θεωρούνται ιδανικοί «στόχοι» για την αναζήτηση εξωγήινης ζωής στο μέλλον. Ήδη το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble ερευνά τις ατμόσφαιρες γύρω από αυτούς τους πλανήτες.

Το εν λόγω σύστημα διαθέτει τόσο τον μεγαλύτερο αριθμό πλανητών με μέγεθος παρόμοιο της Γης που έχουν ποτέ βρεθεί, όσο και τον μεγαλύτερο αριθμό πλανητών που θα μπορούσαν να φιλοξενούν υγρό νερό και άρα ζωή. Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) θεώρησε αρκετά σημαντικό το γεγονός για να το προβάλει, διοργανώνοντας σχετική συνέντευξη Τύπου με τη συμμετοχή των επιστημόνων που έκαναν την ανακάλυψη.

Το άστρο είναι ένας πολύ ψυχρός ερυθρός νάνος με την ονομασία Trappist-1, με μέγεθος μόλις το 8% του Ήλιου μας και οριακά μεγαλύτερο του πλανήτη Δία, ενώ η φωτεινότητά του είναι μόλις το 0,05% της φωτεινότητας του Ήλιου.

Σχόλιο: Επτά Έλληνες αστρονόμοι εξηγούν γιατί είναι τόσο σημαντική η ανακάλυψη των εξωπλανητών

Ο Διονύσης Σιμόπουλος για την ανακοίνωση της NASA και το ενδεχόμενο εξωγήινης ζωής


Microscope 1

Πιο κοντά στην αναγέννηση των ανθρώπινων δοντιών η επιστήμη

αδαμαντίνη

Σε αυτή την εικόνα που ελήφθη με συνεστιακό μικροσκόπιο παρουσιάζονται αδαμαντι-νοβλάστες που συνθέτουν και εκκρίνουν την πρωτεΐνη αμελογενίνη (κόκκινο χρώμα). Η νέα μελέτη των ερευνητών του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης ρίχνει φως στα γενετικά μυστικά της σύνθεσης και των ανωμαλιών της αδαμαντίνης ανοίγοντας τον δρόμο για καλύτερη αντιμετώπιση πολλών οδοντια-τρικών προβλημάτων
Εναν δρόμο που ελπίζεται ότι στο μέλλον θα οδηγήσει σε... αψεγάδιαστα αιώνια χαμόγελα και θα «σβήσει από τον χάρτη» - ή τουλάχιστον θα μειώσει σημαντικά - την ανάγκη για ραντεβού με τον οδοντίατρο θα ακολουθήσουμε σήμερα. Οδηγός μας σε αυτή τη διαδρομή, που είναι στρωμένη με αδαμαντίνη, οδοντίνη, οστεΐνη και άλλα πολλά «συστατικά» ενός... μείγματος απαραίτητου για μια υγιή και λειτουργική οδοντοστοιχία, είναι ο καθηγητής Στοματικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης κ. Ευθύμιος Μητσιάδης, ο οποίος μαζί με τους συνεργάτες του φέρνουν συνεχώς στο φως καινούργια μυστικά των δοντιών μας, ώστε να καταφέρουν στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον να κάνουν το «"βιο-οδόντα" αντί οδόντος» πραγματικότητα.

Μια νέα μελέτη της ερευνητικής ομάδας από τη Ζυρίχη αποκάλυψε πριν από λίγες ημέρες αναπάντεχες γενετικές πληροφορίες σχετικά με τις ανωμαλίες της αδαμαντίνης, αυτού του σκληρού, ζωτικής σημασίας «υλικού» των δοντιών, που σε αρκετούς ανθρώπους σήμερα δεν αποδεικνύεται δυστυχώς... πολύ σκληρό για να πεθάνει, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται σοβαρά οδοντικά προβλήματα. Η γνώση που προκύπτει από αυτή την ερευνητική δουλειά είναι άλλο ένα λιθαράκι, μαζί με τις άοκνες hi-tech μελέτες της ομάδας, τις οποίες θα διαβάσετε στις επόμενες σελίδες, με έναν τελικό στόχο: την αναγέννηση των ανθρώπινων δοντιών. Ελπίζουμε στα χρόνια που έρχονται όλος αυτός ο επιστημονικός κόπος να κάνει τον καθένα μας να... δείχνει τα δόντια του άφοβα, με κάθε ευκαιρία!