Για πρώτη φορά εντοπίστηκαν και μάλιστα καλοδιατηρημένα τα απολιθώματα ενός τριχωτού ρινόκερου βρεφικής ηλικίας. Η ανακάλυψη έγινε από κυνηγούς στην περιοχή Σαχά της Σιβηρίας.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των ειδικών το μωρό που έλαβε την ονομασία Σάσα είχε ηλικία 18 μηνών όταν έχασε τη ζωή του πριν από δέκα χιλιάδες έτη. Η εξαιρετική κατάσταση του απολιθώματος επιτρέπει στους επιστήμονες να εξάγουν γενετικό υλικό. Οι επιστήμονες θα προσπαθήσουν να εξάγουν DNA από το τρίχωμα, τα αυτιά, το ένα μάτι, τα ρουθούνια και το στόμα του μικρού ρινόκερου.

Η ανακάλυψη είναι άκρως σημαντική αφού μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί τα απολιθώματα μόλις πέντε ενήλικων τριχωτών ρινόκερων σε όλο τον κόσμο. Όπως συνέβη και με τα μαμούθ έτσι και οι τριχωτοί ρινόκεροι εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς. Το κυνήγι από τον άνθρωπο, η αδυναμία προσαρμογής σε κλιματικές αλλαγές και η κάποια επιδημία είναι κάποιες από τις πιθανές αιτίες της εξαφάνισης των τριχωτών ρινόκερων.

Τα παλιά αντίγραφα φυλάσσονται καλά κρυμμένα στην τεράστια Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, του Μονάχου. «Είναι ένα βιβλίο πολύ επικίνδυνο για το ευρύ κοινό», προειδοποιεί η ιστορικός της Βιβλιοθήκης Φλόριαν Σεπ ενόσω ακουμπά μία πρώτη έκδοση του ναζιστικού μανιφέστου στο τραπέζι ενός απόμερου αναγνωστηρίου. Κι όμως. «Ο Αγών μου» (Mein Kampf) του Αδόλφου Χίτλερ, η επανέκδοση του οποίου έχει απαγορευτεί από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, θα επιστρέψει σύντομα στα γερμανικά βιβλιοπωλεία.

Η απαγόρευση της επανέκδοσης αποτελεί απόφαση της Βαυαρίας, η οποία έχει τα πνευματικά δικαιώματα. Τα δικαιώματα αυτά ωστόσο έχουν ημερομηνία λήξης - τον Δεκέμβριο - οπότε η πρώτη επανέκδοση μετά τον θάνατο του Χίτλερ αναμένεται στις αρχές του επόμενου έτους.

Η νέα έκδοση, έκτασης περίπου 2.000 σελίδων, την οποία επιμελείται μία ομάδα ιστορικών, θα είναι πλήρης σχολίων και αναλύσεων, σύμφωνα με την Washington Post. Μεταξύ πολλών άλλων, για παράδειγμα, θα αναφέρει τις επιρροές του Χίτλερ και παράλληλα θα αντικρούει κάθε ρατσιστικό ισχυρισμό. Σε κάθε περίπτωση, έχει πυροδοτήσει μία πολύ έντονη συζήτηση για την Ιστορία, τον αντισημιτισμό και τη λανθάνουσα δύναμη του γραπτού λόγου.

Ο Ουόλτερ Έλιοτ, ένα Σκοτσέζος ιστορικός ισχυρίζεται πως ψάχνοντας στη σοφίτα του σπιτιού του συγγραφέα των βιβλίων του Σέρλοκ Χολμς, του Κόναν Ντόιλ βρήκε ένα άγνωστο και ακυκλοφόρητο βιβλίο.

Μάλιστα, ισχυρίζεται πως μια από τις ιστορίες του βιβλίου, το "Σέρλοκ Χολμς: Ανακαλύπτοντας το Border Burghs και από τύχη το παζάρι του Brig", ήταν αυτή που γράφτηκε προκειμένου να συγκεντρωθούν χρήματα για την αναστήλωση της γέφυρας του Selkirk στη Σκωτία, γέφυρα που καταστράφηκε από τις πλημμύρες του 1902.

Παράλληλα, εικάζεται πως το βιβλίο είναι το πρώτο που δεν έχει κυκλοφορήσει από τα βιβλία που έγραψε ο Ντόιλ με θέμα τον διάσημο ντετέκτιβ. Η τελευταία ιστορία που δημοσιεύθηκε ήταν Το Σημειωματάριο του Σέρλοκ Χολμς (The Case-Book of Sherlock Holmes), το 1927.

Όσον αφορά την αυθεντικότητα του βιβλίου, πολλοί υποστηρίζουν πως είναι όντως του Κόναν Ντόιλ, αφού όντως υπήρχε στην πόλη μια ξύλινη γέφυρα που καταστράφηκε και ο συγγραφέας ήθελε να δωρίσει χρήματα για την αναστήλωσή της.

Διακόσια χρόνια μετά τη μάχη του Βατερλώ, ιστορικοί, αρχαιολόγοι με ειδίκευση σε πεδία μαχών αλλά και βετεράνοι πολέμου επιστρέφουν εκεί που όλα ξεκίνησαν, στο Ουγκομόν. Στόχος τους είναι να ρίξουν φως σε αναπάντητα ερωτήματα για τα γεγονότα που έβαλαν τέλος στην κυριαρχία του Ναπολέοντα και οδήγησαν στη δημιουργία της σύγχρονης Ευρώπης.

Η μάχη του Βατερλώ έχει απασχολήσει γενεές ιστορικών, αλλά λίγα στοιχεία είναι γνωστά για το τι κρύβεται θαμμένο στο πεδίο της μάχης, με τους δεκάδες χιλιάδες νεκρούς. Εκτιμάται, μάλιστα, ότι στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν ομαδικοί τάφοι 20.000 στρατιωτών.

Οι έρευνες, στο πλαίσιο του προγράμματος Waterloo Uncovered, αναμένεται να ξεκινήσουν τον Απρίλιο και στην ομάδα των επιστημόνων που θα μεταβούν στο Ουγκομόν είναι και άνθρωποι που επέστρεψαν από πεδία μαχών.

Το όλο εγχείρημα, άλλωστε, βασίζεται στην ιδέα δύο ανδρών της βρετανικής Φρουράς Coldstream: του ταγματάρχη Τσαρλς Φουανέτ και του βετεράνου Μαρκ Έβανς που πολέμησε στο Αφγανιστάν και επέστρεψε το 2010 με μετατραυματική διαταραχή (PTSD).

«Στο πεδίο της μάχης του Βατερλώ έχουν διεξαχθεί ελάχιστες έρευνες, γεγονός αξιοσημείωτο, δεδομένης της ιστορικής σημασίας των γεγονότων, αλλά και των ιστορικών αναλύσεων. Ως εκ τούτου, υπάρχουν σημαντικά κενά ως προς το τι συνέβη τη 18η Ιουνίου 1815. Για τους αρχαιολόγους που ερευνούν πεδία μαχών αυτή η περιοχή παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον, ανάλογο με το ενδιαφέρουν που έχει η Πομπηία για την κλασική αρχαιολογία» υποστηρίζουν τα μέλη της επιστημονικής ομάδας και τονίζουν:

Έχει άραγε αλλάξει τόσο πολύ ο παγκόσμιος γεωγραφικός άτλας που κομμάτια γης και ήπειροι ολόκληρες έχουν εξαφανιστεί από προσώπου γης;

Αν είναι να πιστέψουμε τις λαϊκές παραδόσεις και τους θρύλους, τότε σίγουρα ναι!

Κι αν η δική μας χαμένη Ατλαντίδα παραμένει εδώ σταθμός εξαφανισμένης έκτασης, δεν είναι στα σίγουρα η μόνη, καθώς έχει πολύ παρέα εκεί στις εσχατιές του χωροχρόνου που ενδεχομένως κρύβεται.

Άλλες εξαφανίστηκαν εξαιτίας λέει φυσικών φαινομένων, όπως το λιώσιμο των πάγων ή η κίνηση των τεκτονικών πλακών, άλλες πάλι ήταν αποτέλεσμα κακής πλοήγησης μπερδεμένων θαλασσοπόρων εκεί στην πρώιμη ναυσιπλοΐα, το γεγονός ωστόσο παραμένει: η ιστορία χαμένων πατρίδων έρχεται και επανέρχεται στα παγκόσμια χρονικά με μια εμμονή σχεδόν ψυχαναγκαστική.

Αναγκάζοντας ιστορική ανάλυση και επιστήμη να ασχοληθούν στα σοβαρά μαζί τους, παρά το γεγονός ότι ζούμε στη λεγομένη εποχή της πληροφόρησης και θα πίστευε κανείς ότι θα μπορούσαμε να διακρίνουμε πια καθαρά τον μύθο από την πραγματικότητα.

Ένα όμως είναι σίγουρο: πολλές οι μυστηριώδεις εκτάσεις που εμφανίζονται να έχουν καταποντιστεί, συντηρώντας παραδόσεις που δεν φαίνονται να ξεθωριάζουν στο φως του επιστημονικού πνεύματος και του ορθού λόγου...

Εχει η Μόνα Λίζα δίδυμη αδελφή και πόσο αυθεντική είναι αυτή;

Το μυστήριο γύρω από την αρχικά γνωστή ως «Isleworth Mona Lisa» και τώρα «Νεότερη Μόνα Λίζα» αποτελεί τα τελευταία χρόνια πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στους εμπειρογνώμονες που αρνούνται την αυθεντικότητά της και στους ιδιοκτήτες της που ορκίζονται σ' αυτήν, ενώ το θέμα επανέρχεται στο προσκήνιο με την έκθεση του αμφισβητούμενου έργου στην Ασία, όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το BBC.

Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι, παρά την κολοσσιαία του φήμη, ως καλλιτέχνης δεν είχε φιλοτεχνήσει πολλούς πίνακες. Στη διάρκεια της μακρόχρονης καριέρας του, επί σχεδόν μισό αιώνα, δεν δημιούργησε πάνω από 20.

Μόνο 15 από αυτούς επιβίωσαν, τους οποίους οι ειδήμονες πιστοποιούν ως δικούς του. Οπότε η ανακάλυψη ενός νέου, πιθανόν αυθεντικού Λεονάρντο, είναι σίγουρα κάτι τρομερά σημαντικό αλλά και πολύ δύσκολο να του αποδοθεί.

Η περίπτωση της «Νεότερης Μόνα Λίζα», η οποία επί του παρόντος κοσμεί εκθέσεις μεγάλων ασιατικών πόλεων, μοιάζει να είναι ενδεικτική.

Μια ιστορία και κάποιες σκέψεις απ' αφορμή ένα συνέδριο
Στις 20-21 Φεβρουαρίου το Ινστιτούτο Ερευνών «Προμηθέας» σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου διοργανώνουν ένα Συνέδριο κάτω από τον τίτλο «Ο Ισπανικός Εμφύλιος: Κύπρος, Ελλάδα, Ευρώπη». Απ' αφορμή αυτό το συνέδριο γράφω εδώ μια ιστορία και μερικές σκέψεις.

Περπατώντας πέρσι την άνοιξη έξω από τη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης, η ματιά μου έπεσε σε μια αφίσα εκδήλωσης που είχε διοργανωθεί ένα χρόνο πριν, σε συνεργασία με το «Ίδρυμα Λόρκα» της Μαδρίτης κάτω από τον τίτλο «Επιστρέφω Αύριο». Η Έκθεση περιλάμβανε τα χειρόγραφα της ποιητικής συλλογής «Ποιητής στη Νέα Υόρκη», του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, την οποία έγραψε την περίοδο 1929-1930 ως φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Columbia, όπου σπούδαζε αγγλική λογοτεχνία. Ο τίτλος «Επιστρέφω Αύριο» ήταν παρμένος από το χειρόγραφο σημείωμα που είχε αφήσει ο Λόρκα στον εκδότη του στη Μαδρίτη, όταν τον είχε επισκεφτεί το 1936 για να του αφήσει τη συλλογή προς έκδοση. Ο εκδότης απουσίαζε και ο Λόρκα άφησε σε ένα χαρτί το πιο πάνω μήνυμα πάνω στον πάγκο του τυπογραφείου. Τις επόμενες μέρες έφυγε για την Γρανάδα. Στην Ισπανία, όπως και στην Ευρώπη, είχαν ήδη αρχίσει να μαζεύονται τα σύννεφα του φασισμού. Οι φασιστικές φάλαγγες του Φράνκο είχαν περάσει από το Μαρόκο στη νότια Ισπανία. Χιλιάδες δημοκρατικοί πολίτες εξοντώνονταν καθημερινά, ανάμεσα τους και πολλοί διανοούμενοι.

Στη Γρανάδα συνελήφθη και εκτελέστηκε και ο Λόρκα. Το πτώμα του ρίχθηκε σε ομαδικό τάφο, το σημείο του οποίου παραμένει μέχρι σήμερα άγνωστο. Ήταν το έτος 1936 και ο Λόρκα, αν και μόλις 38 ετών, είχε ήδη προλάβει να αφήσει μια μεγάλη κληρονομιά από θεατρικά, λογοτεχνικά και ποιητικά αριστουργήματα. Η συλλογή «Ποιητής στη Νέα Υόρκη» γραμμένη χωροχρονικά ακριβώς μέσα στην καρδιά της μεγάλης οικονομικής κρίσης του 1929, είναι μια ευθεία κριτική σε κάθε μορφή καταπίεσης και υποδούλωσης του ανθρώπου. Στη φτώχεια, την αποξένωση, τον ρατσισμό, τον υλισμό, τον ατομικισμό. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά είναι το ποίημα «Η Αυγή»:

Δύτες ανακάλυψαν τυχαία 2.000 αρχαία νομίσματα στο βυθό της Μεσογείου, κοντά στο ρωμαϊκό λιμάνι της Καισάρειας στο Ισραήλ.

Τα νομίσματα είναι 1.000 περίπου χρόνων και είχαν κοπεί από το Χαλιφάτο των Φατιμιδών, το οποίο διοικούσε την Μέση Ανατολή και τη βόρεια Αφρική από το 909 μέχρι το 1171 μ.Χ.

Οι δύτες εντόπισαν τα νομίσματα τυχαία— αποκαλύφθηκαν λόγω της θαλασσοταραχής— και στην αρχή θεώρησαν ότι ήταν παιχνίδια.

Ο διευθυντής του τμήματος ενάλιας αρχαιολογίας του Ισραήλ Κόμπι Σαρβίτ, δήλωσε ότι θα διεξαχθούν ανασκαφές στην περιοχή για να ανακαλυφθεί το ναυάγιο που μετέφερε το θησαυρό.

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για το πλοίο, την προέλευση και τον προορισμό του. Υπολογίζεται ότι μετέφερε φόρους στην τότε κεντρική ηγεσία στην Αίγυπτο ή τους μισθούς των στρατιωτών του Χαλιφάτου στην Καισάρεια. Ακόμα, πιστεύεται ότι τα νομίσματα μπορεί να μεταφέρονταν από εμπορικό πλοίο που δραστηριοποιείτο στην περιοχή της Μεσογείου.

Η πρόσφατη κακοκαιρία που έπληξε τη βόρεια Ισπανία έφερε μια εντυπωσιακή αποκάλυψη. Η κακοκαιρία μετακίνησε μεγάλες ποσότητες άμμου και άλλων υλικών από ακτή τηςΚαντάμπρια στα περίχωρα της πόλης Σαντατέρ. Η μετακίνηση αυτή αποκάλυψε καλοδιατηρημένα απολιθώματα πανάρχαιων όπως αποδείχτηκε δέντρων.

Επιστήμονες του γειτονικού Πανεπιστημίου του Οβιέδο μελέτησαν τα δέντρα και η χρονολόγηση έδειξε ότι έχουν ηλικία 300 εκ. ετών. Πρόκειται δηλαδή για δέντρα που προϋπήρχαν των δεινοσαύρων.

Σύμφωνα με τους ειδικούς η περιοχή όπου βρέθηκαν τα δέντρα την εποχή εκείνη βρισκόταν στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη και αργότερα η μετακίνηση των τεκτονικών πλακών την έφερε στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι στην περιοχή εκείνη την εποχή εκτός από τα δέντρα που ανακαλύφθηκαν υπήρχαν άγνωστα, «εξωτικά», όπως τα χαρακτηρίζουν, είδη φυτών καθώς και κάποια πρώιμα είδη ζώων. Πιστεύουν επίσης ότι πιθανότατα στην περιοχή υπάρχουν και άλλα σχετικά ευρήματα και για αυτό πρέπει να γίνουν νέες έρευνες εκεί.

Χρονικό επαναπροσδιορισμό του Τρωικού Πολέμου επιχειρεί ο μαθηματικός ερευνητής Αρχαιοαστρονομίας δρ. Μηνάς Τσικριτσής, ο οποίος με τη συνεργασία του αστροφυσικού Ξενοφώντα Μουσά εκφράζει την άποψη ότι ο συγκεκριμένος πόλεμος διεξήχθη περίπου 150 χρόνια πριν από το 1.200 π.Χ, δηλαδή το 1347 πΧ.

"Η προσέγγιση αυτή είναι πιθανό να αμφισβητηθεί από τις γνωστές ιστορικές αντιλήψεις που μαθαίνουμε στο σχολείο και θέλουν τον Τρωικό Πόλεμο περίπου το 1200 πΧ. Τα συμπεράσματά μας μεταφέρουν χρονολογικά τα γεγονότα 150 χρόνια πίσω από την καθιερωμένη άποψη.

Έτσι, πιθανότατα ο Τρωικός Πόλεμος ξεκινά το 1347 πΧ και η γέννηση του Ηρακλή είναι το 1406 πΧ" επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Τσικριτσής.

Τα στοιχεία της έρευνάς του, ο κ. Τσικριτσής, θα τα παρουσιάσει σε εκδήλωση που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Μινωικός Πολιτισμός και θα πραγματοποιηθεί αύριο Σάββατο στη δημοτική αίθουσα Ανδρόγεω στο Ηράκλειο Κρήτης.

Θέμα της παρουσίασης του ερευνητή είναι: "Η Αρχαιοαστρονομία στην ερμηνεία αρχαιολογικών ευρημάτων και ιστορικών αναφορών" και σχετίζεται με τρεις ηλιακές εκλείψεις που σε συνδυασμό προσδιορίζουν τη χρονολόγηση της γέννησης του Θηβαίου Ηρακλή και την περίοδο που έγινε ο Τρωικός Πόλεμος.

"Τα στοιχεία αποκτούν μια σταθερή βάση, η οποία συνδυάζει αρχαιοαστρονομικές παρατηρήσεις, με αρχαιολογικά και ιστορικά στοιχεία από τον χετιτικό, αιγυπτιακό και μυκηναϊκό πολιτισμό.