Καλώς Ορίσατε στο Sott.net
Κυρ, 25 Αυγ. 2019
Ο Κόσμος γι'αυτούς που Σκέφτονται

Επιστήμη & Τεχνολογία
Χάρτης

Family

Μετά το DNA, η κληρονομικότητα RNA

Μόρια RNA στα σπερματοζωάρια

Μόρια RNA στα σπερματοζωάρια επηρεάζουν τα χαρακτηριστικά των απογόνων
Κάποτε θα ήταν αιρετικό να ισχυριστεί κανείς ότι τα χαρακτηριστικά που κληροδοτούν οι γονείς στους απογόνους κωδικοποιούνται σε κάτι άλλο εκτός από το DNA. Κι όμως, υπάρχουν πλέον πολλά παραδείγματα «επιγενετικών» πληροφοριών.

Το τελευταίο αφορά μόρια RNA, των οποίων η λειτουργία αποδεικνύεται μακράν πιο σύνθετη από ό,τι είχαμε φανταστεί.

Δύο μελέτες που δημοσιεύονται στο κορυφαίο περιοδικό Science αποκαλύπτουν ότι το σπέρμα, τουλάχιστον των τρωκτικών αλλά πιθανότατα και του ανθρώπου, περιέχει μόρια RNA που επηρεάζουν το μεταβολισμό των απογόνων ανεξάρτητα από τα γονίδιά τους.

Το RNA έρχεται έτσι να προστεθεί σε άλλους γνωστούς επιγενετικούς παράγοντες, δηλαδή παράγοντες που επηρεάζουν τα χαρακτηριστικά των απογόνων χωρίς να μεταβάλλουν το ίδιο το γενετικό υλικό τους. Ένας τέτοιος παράγοντας είναι η λεγόμενη μεθυλίωση του DNA, δηλαδή προσθήκη χημικών «διακοπτών» στο DNA που ρυθμίζουν την έκφραση συγκεκριμένων γονιδίων.

Στις δύο νέες μελέτες, ερευνητές στις ΗΠΑ και την Κίνα δείχνουν ότι μόρια RNA, τα οποία παράγονται από τον πατέρα κάτω από συγκεκριμένες περιβαλλοντικές συνθήκες, λειτουργούν κι αυτά ως επιγενετικοί παράγοντες.

Σχόλιο: RNA: Η «αδελφή» του DNA, βοηθά το ανθρώπινο σώμα να αυτοθεραπευτεί

Επιγενετική: Η διατροφή της μητέρας μας πριν την εγκυμοσύνη προδιαθέτει την υγεία μας

Επιγενετική κληρονομικότητα: Τα παιδιά μας κληρονομούν τις επιπτώσεις των εμπειριών μας


Chalkboard

Τα τέσσερα νέα χημικά στοιχεία που προστέθηκαν στον περιοδικό πίνακα

στοιχείο 113
© Associated Press
O Κοσούτο Μορίτα του Ινστιτούτου RIKEN στην Ιαπωνία καμαρώνει την επιβεβαίωση της ανακάλυψης του στοιχείου 113
Τα βιβλία Χημείας σε όλο τον κόσμο θα πρέπει να αλλάξουν: η Διεθνής Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας (IUPAC) αναγνώρισε και επίσημα τέσσερα νέα χημικά στοιχεία, με τα οποία συμπληρώνεται η έβδομη γραμμή του Περιοδικού Πίνακα.

Και τα τέσσερα είναι στοιχεία «βαρέων βαρών» με ατομικούς αριθμούς 113, 115, 117 και 118.

Ο ατομικός αριθμός - ο αριθμός των πρωτονίων που υπάρχουν στον πυρήνα κάθε στοιχείου - είναι το βασικό κριτήριο για την κατάταξη των στοιχείων στον Περιοδικό Πίνακα της Χημείας.

To πρώτο στοιχείο του πίνακα είναι το υδρογόνο, του οποίου ο πυρήνας έχει ένα πρωτόνιο, ενώ το βαρύτερο στοιχείο που απαντάται στη Γη είναι το ουράνιο, με ατομικό αριθμό 92.

Ακόμα βαρύτερα στοιχεία μπορούν να παραχθούν στο εργαστήριο από τη σύγκρουση ελαφρύτερων στοιχείων, είναι όμως ασταθή και διασπώνται σε ελαφρύτερα στοιχεία. Σε γενικές γραμμές, όσο βαρύτερο είναι ένα τεχνητό στοιχείο τόσο λιγότερο ζει.

Σχόλιο: Είμαστε κι εμείς αστρόσκονη!

Οι ρώσοι δημιούργησαν το πρώτο δείγμα βηρυλλίου


Bulb

Οι 10 επιστημονικές καινοτομίες που θα ωριμάσουν το 2016

ιδέα
Το περιοδικό Technology Review του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Μασσαχουσσέτης (MIT) ξεχώρισε τις δέκα τεχνολογικές καινοτομίες του 2015 που αναμένεται να ωριμάσουν περαιτέρω το 2016.

Ποιες είναι αυτές οι τεχνολογίες που ενδεχομένως θα αποτελέσουν σύντομα μέρος της καθημερινότητάς μας;

- Συγχώνευση εικονικής και πραγματικής πραγματικότητας: Εταιρείες όπως η Magic Leap και η Microsoft ετοιμάζουν «κάσκες» που θα επιτρέπουν στον χρήστη να βλέπει τρισδιάστατα εικονικά αντικείμενα να συνδυάζονται με πραγματικά αντικείμενα στο οπτικό του πεδίο.

- Θαυματουργά «νανοϋλικά»: Μέταλλα, κεραμικά και άλλα υλικά με νανοδομές προσφέρουν μοναδικές δυνατότητες καθώς είναι εύπλαστα, ελαφριά και ανθεκτικά.

- Επικοινωνία μεταξύ αυτοκινήτων: Η Mercedes, η General Motors και άλλες αυτοκινητοβιομηχανίες ετοιμάζουν μοντέλα που θα επικοινωνούν μόνα τους με άλλα οχήματα στους δρόμους, με στόχο τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.

- Ίντερνετ από τη στρατόσφαιρα: To Project Loon της Google ετοιμάζεται θα παράσχει πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω γιγάντιων αεροστάτων που θα πετάνε στη στρατόσφαιρα, αρχής γενομένης από την Ινδονησία. Επίσης, το Facebook που θα κάνει κάτι ανάλογο από drones σε μεγάλο υψόμετρο.

Moon

Χριστουγεννιάτική πανσέληνος για πρώτη φορά από το 1977 και ξανά το 2034

χριστουγεννιάτική πανσέληνος
Ξεχωριστά θα είναι τα φετινά Χριστούγεννα, καθώς έπειτα από 38 ολόκληρα χρόνια θα εορταστούν υπό το φως της πανσελήνου.

Το φαινόμενο δεν θα επαναληφθεί τα Χριστούγεννα πριν από το 2034, σύμφωνα με τη NASA.

Η χρονιά που φεύγει σημαδεύτηκε άλλωστε από αρκετά εντυπωσιακά σεληνιακά φαινόμενα, με αποκορύφωμα τη σούπερ Σελήνη στις 20 Μαρτίου και την ολική έκλειψη που ακολούθησε.

Η τελευταία πανσέληνος του χρόνου, τον Δεκέμβρη, ονομάζεται «παγωμένη πανσέληνος» («Full Cold Moon»).

Star

Με τόσα αστέρια να φωτίζουν τον ουρανό, γιατί βραδιάζει;

σέλας

Αραγε, τα άπειρα άστρα του σύμπαντος δεν είναι ικανά να φωτίσουν τον νυχτερινό ουρανό;
Π​​ριν από μερικές ημέρες, εκμεταλλευόμενος τις ήπιες και καθάριες νύχτες αυτής της εποχής, θέλησα να δείξω στη μεγάλη μου εγγονή ορισμένους εύκολα αναγνωρίσιμους αστερισμούς του Βορρά. Κι εκεί που όλα πήγαιναν μια χαρά, μου «πετάει» μια πραγματική «καραμπόλα»! «Δεν μου λες, παππού», μου είπε, «γιατί τη νύχτα ο ουρανός είναι σκοτεινός;».

Θα μπορούσατε φυσικά να υποθέσετε, όπως έκανε και η εγγονή μου, ότι το σκοτάδι της νύχτας οφείλεται στην απουσία του Ηλίου από τον νυχτερινό ουρανό, η απάντηση όμως αυτή δεν είναι καθόλου ικανοποιητική. Γιατί, παρ' όλη την απουσία του Ηλίου από τον νυχτερινό ουρανό, η ύπαρξη ενός «άπειρου» αριθμού άστρων στο σύμπαν θα 'πρεπε να κάνει τον ουρανό «άπειρα» λαμπερό, τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα. Το απλό, αλλά κάθε άλλο παρά απλοϊκό, αυτό ερώτημα για το σκοτάδι της νύχτας καταγράφηκε επίσημα το 1823 στη γερμανική Αστρονομική Επετηρίδα από τον γιατρό και αστρονόμο Χάινριχ Βίλχελμ Ολμπερς. Από τότε η παράδοξη αυτή διαπίστωση έμεινε γνωστή ως «το παράδοξο του Ολμπερς».

Ο Ολμπερς έκανε την εξής σκέψη: αν το σύμπαν διέθετε όντως έναν άπειρο αριθμό άστρων, τότε και την ημέρα και τη νύχτα οπουδήποτε και αν κοιτάζαμε, θα έπρεπε να βλέπαμε την επιφάνεια κάποιου άστρου. Οπότε ο ουρανός θα έπρεπε να ήταν καλυμμένος από τρισεκατομμύρια αστρικές επιφάνειες που θα κάλυπταν η μία την άλλη και γι' αυτό ο ουρανός θα έπρεπε να ήταν (με μετέπειτα υπολογισμούς) 150.000 φορές λαμπρότερος από την επιφάνεια του Ηλίου και την ημέρα και τη νύχτα. Για να γίνει πιο κατανοητό το όλο σκεπτικό του παράδοξου αυτού, φανταστείτε ότι τ' άστρα είναι τοποθετημένα μέσα σε ομόκεντρες σφαίρες που έχουν κέντρο τη Γη. Ας υποθέσουμε, επίσης, ότι κάθε σφαίρα απέχει από την προηγούμενη 10 έτη φωτός. Ο χώρος που καθορίζεται μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης σφαίρας περιέχει άστρα από 10 έως 20 έτη φωτός από τη Γη κ.ο.κ. Τα άστρα της δεύτερης σφαίρας είναι μεν αμυδρότερα από τα άστρα της πρώτης σφαίρας, λόγω της μεγαλύτερης απόστασής τους από τη Γη, είναι όμως περισσότερα επειδή η δεύτερη σφαίρα περιλαμβάνει περισσότερο όγκο από την πρώτη.

Σχόλιο: Είμαστε κι εμείς αστρόσκονη!


Fish

Ο συναισθηματικός πυρετός των ψαριών

ψάρια
Τα ψάρια βιώνουν ένα φαινόμενο που ονομάζεται «συναισθηματικός πυρετός» που υποδηλώνει πως έχουν κάποιο βαθμό συνείδησης, σύμφωνα με μελέτη Βρετανών και Ισπανών επιστημόνων.

Αυτό το φαινόμενο εκδηλώνεται με τη μορφή ελαφρών αυξήσεων στη θερμοκρασία του σώματος των ψαριών, όταν εκτίθενται σε στρεσογόνες καταστάσεις.

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ και το Πανεπιστήμιο του Στέρλινγκ, σε συνεργασία με το Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, παρατήρησαν ότι όταν το ψάρι-ζέβρα του είδους Danio rerio βιώνει άγχος, η θερμοκρασία του σώματός του αυξάνεται κατά δύο με τέσσερις βαθμούς Κελσίου.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που αυτός ο «πυρετός» παρατηρείται σε ψάρια, παρά το γεγονός ότι έχει παρατηρηθεί σε πτηνά, θηλαστικά και ορισμένα είδη ερπετών. Για να μάθουν τον τρόπο που συμβαίνει στα ψάρια, οι ερευνητές συνέλεξαν 72 ψάρια και τα χώρισαν σε δύο ομάδες των 36.

Στη συνέχεια, τα ψάρια τοποθετήθηκαν σε μια μεγάλη δεξαμενή γεμάτη με νερό και με διασυνδεδεμένα διαμερίσματα τα οποία είχαν διαφορετικές θερμοκρασίες, από 18 έως 35 βαθμούς Κελσίου.

Beaker

Έλλειψη άγαρ σε νοσοκομεία και εργαστήρια

άγαρ

Όταν αναμειχθεί με νερό, το άγαρ σχηματίζει ένα τζελ πάνω στο οποίο μπορούν να αναπτυχθούν μικρόβια
Το άγαρ, ίσως το σημαντικότερο αναλώσιμο της Μικροβιολογίας, βρίσκεται τους τελευταίους μήνες σε παγκόσμια έλλειψη, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει σοβαρά νοσοκομεία και ερευνητικά εργαστήρια σε όλο τον κόσμο.

Το άγαρ, το οποίο αποτελείται από αλυσίδες μορίων σακχάρου, πήζει όταν αναμειγνύεται με νερό και σχηματίζει ένα πυκνό τζελ, πάνω στο οποίο αφήνονται να αναπτυχθούν τα υπό εξέταση μικρόβια.

Το αναντικατάστατο αυτό υλικό, το οποίο χρησιμοποιείται στην έρευνα από τη δεκαετία του 1880, παράγεται από ροδοφύκη του γένους Gelidium, τα οποία αναπτύσσονται σε τρικυμιώδη νερά και είναι πρακτικά αδύνατο να καλλιεργηθούν.

Ο μεγαλύτερος παραγωγός σήμερα είναι το Μαρόκο, ενώ μικρότερες ποσότητες παράγονται σε Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία, Μεξικό, Χιλή, Νότιο Αφρική, Ιαπωνία και Νότιο Κορέα.

Όπως αναφέρειο δικτυακός τόπος του Nature, κύρια αιτία της έλλειψης είναι η απόφαση του Μαρόκου να περιορίσει τη συλλογή φυκών από τους 14 στους 6 χιλιάδες τόνους το χρόνο, προκειμένου να προστατευτούν από την υπερεκμετάλλευση οι φυσικοί πληθυσμοί Gelidium. Επιπλέον, οι αρχές της χώρας περιόρισαν τις εξαγωγές στους 1.200 τόνους το χρόνο.

R2-D2

Ο θαυμαστός καινούριος κόσμος της σύγχρονης επιστημονικής εξέλιξης

ρομπότ χέρι

Η τεχνητή νοημοσύνη συμπληρώνει την ανθρώπινη. Ωστόσο, η εντυπωσιακή εξέλιξή της τα τελευταία χρόνια έχει αναγκάσει επιστήμονες και τεχνολάτρες να ζητούν τη δημιουργία ενός ηθικού πλαισίου για τη χρήση της.
Αν πιστεύετε ότι η επιστήμη είναι καταλύτης της ανθρώπινης εξέλιξης, μάλλον δεν θα θέλατε με τίποτα να χάσετε ένα συνέδριο, στο οποίο συγκεντρώθηκαν 20 από τους κορυφαίους ερευνητές στον κόσμο για να παρουσιάσουν το έργο τους στο σύνολο σχεδόν του επιστημονικού φάσματος. Αυτό είναι το Falling Walls που γίνεται στο Βερολίνο εδώ και 6 χρόνια, κάθε φορά στις 9 Νοεμβρίου, την ημέρα δηλαδή που οι Βερολινέζοι γκρέμισαν το τείχος.

Στη φετινή διοργάνωση οι 20 ομιλητές του Falling Walls φώτισαν τις εσχατιές των επιστημονικών εξελίξεων σχεδόν σε όλους τους τομείς. Και επειδή κανείς δεν γεννιέται διακεκριμένος επιστήμονας, την προηγούμενη μέρα του συνεδρίου, 100 ερευνητές, μεταξύ των οποίων και ο Ελληνας, δρ Σωτήρης Ευγενίδης, είχαν ο καθένας στη διάθεσή τους 3 λεπτά για να παρουσιάσουν τις ιδέες τους και να κάνουν ένα μικρό βήμα προς την προσωπική τους κορυφή. Η επιτροπή αξιολόγησης, στην οποία συμμετείχε και ο καθηγητής Carl-Henrik Heldin, πρόεδρος του Ιδρύματος Nobel, επέλεξε ως την πιο σπουδαία ιδέα μια συσκευή που προβλέπει πρόωρες γεννήσεις. Στην παρουσίασή της, η δρ Sabrina Badir, ερευνήτρια του Πολυτεχνείου της Ζυρίχης, ανέφερε ότι το προϊόν είναι έτοιμο και πλέον χρειάζεται να γίνουν οι τυπικές κλινικές έρευνες για να ξεκινήσει η εμπορική του διάθεση.

Το πρωινό της ημέρας του συνεδρίου, ο φθινοπωρινός ήλιος χάριζε τη ζέστη του στο Βερολίνο, κάτι όχι ασυνήθιστο πλέον για την πόλη, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει ένα αρκετά εύκρατο κλίμα προς απογοήτευση ορισμένων κατοίκων της.

Η κατάμεστη αίθουσα υποδέχτηκε τη Johanna Wanka, υπουργό Εκπαίδευσης και Ερευνας, η οποία ανέβηκε στη σκηνή με μηδενική σχεδόν καθυστέρηση σε σχέση με το πρόγραμμα. Η γερμανική ακρίβεια είναι ιδιαίτερα ευχάριστη σε αρκετές περιπτώσεις, όπως όταν χρειάζεται να κινηθείς σε μια πόλη σχεδόν 2.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων και επιλέγεις τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Σχόλιο: Σχόλιο: "Η επιστημονική πρόοδος καθιστά αναγκαία την ηθική πρόοδο. Γιατί καθώς αυξάνεται η δύναμη του ανθρώπου, πρέπει να αυξηθούν και οι ελέγχοι που θα τον συγκρατήσουν από το να καταχραστεί αυτή τη δύναμη" ~ Madame de Staël, The Influence of Literature upon Society


Powertool

Γεώτρηση μέχρι τον γήινο μανδύα

γεωτρύπανο
© IODP
Το γεωτρύπανο του ερευνητικού σκάφους JOIDES θα επιχειρήσει να ανοίξει νέο κεφάλαιο στη Γεωλογία
Ο Ιούλιος Βερν θα είχε ενθουσιαστεί με την ιδέα, έστω κι αν δεν πρόκειται για Ταξίδι στο Κέντρο της Γης: διεθνής ερευνητική ομάδα αναχωρεί αυτήν την εβδομάδα για μια ιδιαίτερη περιοχή του Ινδικού Ωκεανού όπου θα προσπαθήσει να ανοίξει την πρώτη γεώτρηση μέχρι τον μυστηριώδη γήινο μανδύα

Ο μανδύας είναι ένα στρώμα από στερεά αλλά εύπλαστα πετρώματα που βρίσκεται κάτω από το εξωτερικό στρώμα του φλοιού και φτάνει μέχρι τον γήινο πυρήνα. Ξεκινά περίπου 30 με 60 χιλιόμετρα κάτω από τα πόδια μας και έχει πάχος περίπου 3.000 χιλιόμετρα, καταλαμβάνοντας το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού όγκου της Γης.

Στους ωκεανούς, ο φλοιός είναι πολύ λεπτότερος και ο μανδύας βρίσκεται σε μικρότερο βάθος, το οποίο όμως και πάλι ξεπερνά τις δυνατότητες των καλύτερων γεωτρύπανων. Από τη δεκαετία του 1960 ως σήμερα, οι γεωλόγοι έχουν επιχειρήσει αρκετές φορές να φτάσουν τον μανδύα, πάντα όμως αποτύγχαναν λόγω οικονομικών ή τεχνικών δυσκολιών.

Παρόλα αυτά, οι ερευνητές της αποστολής SloMo Project πιστεύουν ότι υπάρχει λύση. Αυτήν την εβδομάδα, το ερευνητικό πλοίο JOIDES θα αναχωρήσει από τη Σρι Λάνκα και θα κατευθυνθεί σε μια περιοχή του νοτιοδυτικού Ωκεανού που ονομάζεται Ανάχωμα της Ατλαντίδας.

Fish

Ο ωκεανός γεμίζει με μια μυστήρια μορφή ζωής που δεν μπορούν να εξηγήσουν οι επιστήμονες

πλαγκτόν
© NOAA Hawaii Undersea Research Laboratory
Φυτοπλαγκτόν και επιπλέοντες μικρο-οργανισμοί γεμίζουν τον Βόρειο Ατλαντικό, παρά τις προβλέψεις των επιστημόνων περί του αντίθετου, με φόντο και την μόλυνση του περιβάλλοντος.

Οι επιστήμονες από καιρό πίστευαν ότι ο αριθμός των ειδών πλαγκτόν θα μειωθεί λόγω της αυξημένης οξύτητας των ωκεανών, όμως οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι εδώ και 40 χρόνια τα είδη του πλαγκτόν που ζουν στους ωκεανούς όχι μόνο δεν μειώθηκαν αλλά αυξήθηκαν κιόλας.

Μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins παρουσίασε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ο αριθμός μονοκύτταρων φυτοπλαγκτονικών οργανισμών και της άλγης έχουν από το 1965 έως το 2010 σημειώσει δραστική άνοδο.

"Κάτι περίεργο συμβαίνει εδώ, και γίνεται πιο γρήγορα από ότι νομίζαμε ότι θα μπορούσε να συμβεί", αναφέρει ο Anand Gnanadesikan, βοηθός καθηγητής στο Morton K. Blaustein Department of Earth and Planetary Sciences του Johns Hopkins και ένας από τους επιστήμονες που υπογράφουν την έρευνα.

Κατά την διάρκεια της μελέτης - πλαγκτόν από Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό και τη Βόρεια Θάλασσα -αποδείχτηκε ότι η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στους ωκεανούς, αυξάνει τους οργανισμούς των κοκκολιθοφόρων που ζουν σε αυτούς.